พระราชดำรัสของรัชกาลที่ 9 ได้สะท้อนให้รู้ว่า “ความยุติธรรม” กับ “กฎหมาย” เป็นคนละอย่างกัน :
ความยุติธรรมในสังคม นั้น จุดพื้นฐานเรอ่มต้นเลย คือ ความยุติธรรมของอำนาจอำนาจอธิปไตย ที่ปวงชนจะต้องถืออย่างเสมอภาคเท่าเทียมกัน เพราะอำนาจจะเป็นพื้นฐานในการบริหารจัดการ การรักษาผลประโยชน์ของประชาชนเอง
ความยุติธรรมของ อำนาจเท่านั้น ถึงจะสามารถทำให้ กฎหมาย การบังคับใช้กฎให้เกิดความยุติธรรมได้
ความยุติธรรมทางเศรษฐกิจ ซึ่งจะเกิดขึ้นมาได้ก็ต้องมีอำนาจในการจัดการและกำหนดความสัมพันธ์ต่างไป ขึ้น เป็น โปรแกรม , หลักนโยบาย นโยบาย
ความยุติธรรมจะมีหรือไม่จึงพิจารณาจาก หลักนโยบาย ถึงจะรู้ได้ ไม่ใช่ดูจากกฎหมาย
เพราะฉะนั้น อย่างที่พระราชดำรัสของรัชกาลที่ 9 ทรงมีไว้ ระหว่าง ความยุติธรรมกับกฎหมาย นั่น คนละอย่างกัน และความยุติธรรม นั่น จะเกิดขึ้นได้จะมีอำนาจ เมื่อประชาชนไม่มีอำนาจอธิปไตยให้ประชาชนถือ ก็ต้องสร้างประชาธิปไตย
การสร้างประชาธิปไตย ก็คือ การสร้างความยุติธรรมให้กับปวงชน
การสร้างความยุติธรรม จะไม่สามารถกระทำได้ด้วย การเขียนกฎหมาย เช่น การเขียนกฎหมายรัฐธรรมนูญ ไม่สามารถสร้างความยุติธรรมทางการเมือง และให้ประชาชนมีอำนาจอย่างยุติธรรมได้
สรุป ความยุติธรรม ไม่ใช่สิ่งที่มาจากกฎหมาย แต่กฎหมายเป็นเพียงเครื่องมือรักษาความยุติธรรม เท่านั่น
ดร.พงษ์ศักดิ์ พัวพรพงษ์ (Dr.Sun)
0814404400
